Στη Βουλή ο αποκλεισμός επιχειρήσεων της Κρήτης από το Μεταφορικό Ισοδύναμο – Μόλις 8 εκατ. ευρώ για την Κρήτη και εξάντληση του προϋπολογισμού πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία υποβολής
Τον αποκλεισμό επιχειρήσεων της Κρήτης από τη δυνατότητα υποβολής αίτησης στο Μεταφορικό Ισοδύναμο για δαπάνες του 2023, παρά το γεγονός ότι η επίσημη προθεσμία δεν είχε ακόμη εκπνεύσει, φέρνει στη Βουλή με Ερώτησή της η Βουλευτής Λασιθίου και Τομεάρχης Τουρισμού του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνα Σπυριδάκη.
Την Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής συνυπογράφουν ο Βουλευτής Χίου και Τομεάρχης Ναυτιλίας Σταύρος Μιχαηλίδης και η Βουλευτής Ηρακλείου και Τομεάρχης Μικρομεσαίας Επιχειρηματικότητας Ελένη Βατσινά.
Το Μεταφορικό Ισοδύναμο αποτελεί ένα κρίσιμο εργαλείο για την αντιστάθμιση του αυξημένου μεταφορικού κόστους που επιβαρύνει τις νησιωτικές επιχειρήσεις. Για το 2023 προβλέφθηκε συνολικός προϋπολογισμός 40 εκατ. ευρώ, από τον οποίο για την κατηγορία στην οποία υπάγεται η Κρήτη διατέθηκαν μόλις 8 εκατ. ευρώ – δηλαδή το 20% του συνολικού ποσού.
Δαπάνες του 2023 – αιτήσεις το καλοκαίρι του 2026
Η πρώτη μεγάλη αντίφαση αφορά τον ίδιο τον χρόνο ενεργοποίησης της διαδικασίας.
Οι επιχειρήσεις της Κρήτης κλήθηκαν να υποβάλουν αιτήσεις για δαπάνες που πραγματοποίησαν το 2023 μόλις στις 10 Ιουλίου 2026, δηλαδή περίπου δυόμισι χρόνια αργότερα.
Μάλιστα, τον Μάρτιο του 2026 το ανώτατο ποσοστό του Α.ΝΗ.ΚΟ. για την κατηγορία της Κρήτης αυξήθηκε στο 40% της καθαρής αξίας του κόστους μεταφοράς ανά παραστατικό, χωρίς όμως να αυξηθεί αντίστοιχα ο διαθέσιμος προϋπολογισμός των 8 εκατ. ευρώ. Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής είχε, στο μεταξύ, παραταθεί έως τις 31 Αυγούστου 2026.
Κι όμως, πριν φτάσει η καταληκτική ημερομηνία, επιχειρήσεις και λογιστές στην Κρήτη διαπίστωσαν ότι η ηλεκτρονική πλατφόρμα δεν δεχόταν πλέον αιτήσεις, επειδή είχε συμπληρωθεί το ανώτατο όριο του προϋπολογισμού για τη συγκεκριμένη πληθυσμιακή κατηγορία.
Εξαντλήθηκαν τα 8 εκατ. ή απλώς «δεσμεύτηκαν» από αιτήσεις που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί;
Η Ερώτηση αναδεικνύει ένα ουσιώδες κενό στον σχεδιασμό: η υποβολή μιας αίτησης δεν σημαίνει ότι η αίτηση θα εγκριθεί ούτε ότι το αντίστοιχο ποσό θα καταβληθεί.
Μετά την υποβολή ακολουθούν έλεγχοι δικαιολογητικών, οικονομικών στοιχείων, σώρευσης ενισχύσεων και επιλεξιμότητας, ενώ προβλέπεται ακόμη και η δυνατότητα ακύρωσης μιας ήδη υποβληθείσας αίτησης. Συνεπώς, είναι πιθανό μετά τους ελέγχους να αποδεσμευθούν χρήματα λόγω απορρίψεων, ακυρώσεων, διορθώσεων ή μειώσεων της χρηματοδότησης.
Το πρόβλημα είναι ότι οι επιχειρήσεις που αποκλείστηκαν από την πλατφόρμα δεν μπορούν καν να καταχωρίσουν αίτηση ως επιλαχούσες, ώστε να εξεταστούν εάν προκύψουν εκ νέου διαθέσιμοι πόροι.
Έτσι, όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση, η χρονική σειρά υποβολής μετατρέπεται στην πράξη σε καθοριστικό κριτήριο πρόσβασης στη χρηματοδότηση, παρότι οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις βρίσκονταν ακόμη μέσα στην επίσημη περίοδο υποβολής.
Οι επιχειρήσεις περίμεναν χρόνια – και τελικά δεν μπορούν ούτε να κάνουν αίτηση
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο προβληματική καθώς αφορά επιχειρήσεις που επί χρόνια ανέμεναν την ενεργοποίηση του μέτρου για δαπάνες που είχαν ήδη πραγματοποιήσει.
Όπως χαρακτηριστικά τονίζεται στην κοινοβουλευτική παρέμβαση:
«Δεν είναι εύλογο επιχειρήσεις που ανέμεναν επί σειρά ετών την ενεργοποίηση της διαδικασίας να στερούνται τελικά ακόμη και τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση.»
Η πρόωρη εξάντληση του διαθέσιμου ποσού αποτελεί, παράλληλα, σαφή ένδειξη ότι ο προϋπολογισμός των 8 εκατ. ευρώ για ολόκληρη την Κρήτη δεν ανταποκρίθηκε στην πραγματική ζήτηση, ιδιαίτερα από τη στιγμή που το ποσοστό χρηματοδότησης αυξήθηκε χωρίς να ενισχυθεί ο χρηματοδοτικός φάκελος.
Ζητείται άμεση λύση – Αύξηση των πόρων και δυνατότητα επιλαχουσών αιτήσεων
Με την Ερώτηση, οι Βουλευτές ζητούν από την Κυβέρνηση να απαντήσει πότε ακριβώς εξαντλήθηκε το όριο των 8 εκατ. ευρώ, πόσες αιτήσεις είχαν υποβληθεί και πόσες από αυτές έχουν πράγματι ελεγχθεί και εγκριθεί.
Παράλληλα, ζητούν να διευκρινιστεί τι θα συμβεί με τα ποσά που ενδέχεται να αποδεσμευθούν από απορρίψεις, ακυρώσεις ή περικοπές αιτήσεων και να τροποποιηθεί άμεσα η διαδικασία, ώστε οι επιχειρήσεις της Κρήτης να μπορούν να καταχωρίζουν επιλαχούσες αιτήσεις.
Κλείνοντας, ζητείται να εξεταστεί η αύξηση του προϋπολογισμού των 8 εκατ. ευρώ ή η ανακατανομή αδιάθετων πόρων από άλλες κατηγορίες, ώστε επιχειρήσεις που πληρούν τις προϋποθέσεις να μη μείνουν εκτός αποκλειστικά λόγω ανεπάρκειας της διαθέσιμης χρηματοδότησης.