Πρόταση ΠΑΣΟΚ: 5 άξονες για μια σύγχρονη και αποκεντρωμένη δημόσια πολιτική διαχείρισης υδάτων
Την ώρα που η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με την εντεινόμενη λειψυδρία και τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, η κυβέρνηση επιλέγει να συγκεντρώσει τη διαχείριση των υδάτων σε δύο ανώνυμες εταιρείες, την ΕΥΔΑΠ Α.Ε. και την ΕΥΑΘ Α.Ε., απορροφώντας ΔΕΥΑ και ΤΟΕΒ, μεγάλων περιοχών της χώρας.
Αντί να δώσει λύσεις στις τεράστιες απώλειες των δικτύων, στην έλλειψη κρίσιμων έργων υποδομής, στο δυσβάσταχτο ενεργειακό κόστος των ΔΕΥΑ και των ΟΕΒ και στην απουσία ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού, επιβεβαιώνει μια σταθερή κυβερνητική επιλογή: τη συγκέντρωση της εξουσίας, την απαξίωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τη νομοθέτηση χωρίς ουσιαστική διαβούλευση και την επίμονη προώθηση ενός μοντέλου που αντιμετωπίζει το νερό ως πεδίο εμπορευματοποίησης.
Η χώρα δεν χρειάζεται δύο μεγαλύτερες ανώνυμες εταιρείες. Χρειάζεται μια ολοκληρωμένη εθνική πολιτική που αντιμετωπίζει το νερό ως δημόσιο αγαθό και εθνικό φυσικό πόρο.
Αυτήν ακριβώς την πρόταση καταθέτει το ΠΑΣΟΚ μέσα από πέντε συγκεκριμένους άξονες, που αντιμετωπίζουν τις πραγματικές αιτίες του προβλήματος:
1. Δημόσιοι Διαδημοτικοί Φορείς οργανωμένοι στα γεωγραφικά όρια των υδατικών διαμερισμάτων
Κρίνεται αναγκαία η οργάνωση της πολιτικής διαχείρισης των υδάτων στα γεωγραφικά όρια των υδατικών διαμερισμάτων, ακριβώς όπως προβλέπει και η Οδηγία-Πλαίσιο της ΕΕ για ύδατα. Μέσα από δημόσιους διαδημοτικούς φορείς, οι οποίοι θα αναλαμβάνουν ενιαία την ύδρευση, την αποχέτευση, την άρδευση, την επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων υδάτων, τα έργα αποθήκευσης και τον σχεδιασμό προσαρμογής κάθε περιοχής στη λειψυδρία. Οι φορείς αυτοί συγκροτούνται κατά προτεραιότητα μέσα από εθελοντικές συνεργασίες των Δήμων και των συνεργατικών σχημάτων αγροτών-χρηστών, με ουσιαστικά οικονομικά και θεσμικά κίνητρα από την πολιτεία και με αντικειμενικά επιστημονικά και υδρολογικά κριτήρια. Ειδική εξαίρεση αποτελούν τα μητροπολιτικά συγκροτήματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όπου προτείνεται διακριτή διαχείριση μεταξύ ύδρευσης και άρδευσης.
2. Μόνιμη αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους
Δίνεται έμφαση στη μόνιμη αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους: ειδικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας για τους φορείς διαχείρισης υδάτων και θεσμοθέτηση εγγυημένου ενεργειακού χώρου, ώστε οι φορείς να αναπτύσσουν δικές τους ενεργειακές κοινότητες.
3. Οικονομική εξυγίανση ΔΕΥΑ και ΟΕΒ
Πριν από οποιαδήποτε αναδιάρθρωση, απαιτείται η οικονομική εξυγίανση των ΔΕΥΑ και των ΟΕΒ που επιβαρύνθηκαν δυσανάλογα από την ενεργειακή κρίση. Συγκεκριμένα, προτείνεται η οριζόντια εφαρμογή του μέτρου του άρθρου 7 του νομοσχεδίου για την κάλυψη κατά 75% των χρεών του ενεργειακού τους κόστους, για όλες τις ΔΕΥΑ, τις δημοτικές υπηρεσίες ύδρευσης και τους ΟΕΒ, χωρίς την έμμεσα εκβιαστική προϋπόθεση της ενσωμάτωσης τους σε οποιονδήποτε τρίτο φορέα.
4. Πολυετές πρόγραμμα χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων
Κρίνεται αναγκαίο ένα πολυετές πρόγραμμα χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων ύδρευσης και άρδευσης, με στόχο τη δραστική μείωση των διαρροών, την εξοικονόμηση υδατικών πόρων και τη βελτίωση της αποδοτικότητας των υποδομών.
5. Διασφάλιση δημόσιου και κοινωνικού χαρακτήρα του νερού
Η μεταρρύθμιση πρέπει να διασφαλίζει τον δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα του νερού, να στηρίζεται στην επιστημονική γνώση, στη διαφάνεια, στη λογοδοσία και στην ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται να οικοδομήσει ένα νέο πλαίσιο διαχείρισης των υδάτων, με επίκεντρο τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την προστασία του αγαθού από επιλογές συγκεντρωτισμού και εμπορευματοποίησης.