Τι ισχύει για τον φορολογικό έλεγχο στις τραπεζικές καταθέσεις

Σύμφωνα με την με αριθμό 157/2026 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι τραπεζικές καταθέσεις που έχουν πραγματοποιηθεί σε χρόνο πέραν της φορολογικής παραγραφής, ήτοι της πενταετίας, δεν μπορούν να ελεγχθούν από την ΔΟΥ απλώς και μόνο επειδή ο φορολογούμενος τις χρησιμοποίησε αργότερα. Συγκεκριμένα το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι για την φορολόγηση αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας δεν ενδιαφέρει ο χρόνος μεταφοράς, ανάληψης ή αποστολής των χρημάτων, αλλά ο χρόνος κατά τον οποίο το ποσό εισήλθε για πρώτη φορά στην περιουσία του φορολογούμενου.

Μέχρι σήμερα, σε αρκετές περιπτώσεις, η φορολογική διοίκηση αντιμετώπιζε την μεταγενέστερη χρήση παλαιών κεφαλαίων, ιδίως μέσω εμβασμάτων προς το εξωτερικό ή μεταφορών μεταξύ λογαριασμών, ως ένδειξη νέας, μη δηλωθείσας προσαύξησης περιουσίας. Με την παραπάνω απόφασή του, το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) αποφάνθηκε ότι μια τέτοια προσέγγιση δεν είναι ορθή, όταν τα χρήματα είχαν ήδη εισέλθει στην περιουσία του φορολογούμενου σε προηγούμενο, παραγεγραμμένο έτος και η μεταγενέστερη κίνηση συνιστά απλώς αλλαγή λογαριασμού ή χρήση ήδη υφιστάμενου κεφαλαίου.

Η υπόθεση που οδήγησε στη νέα κρίση αφορούσε φορολογούμενη στην οποία είχε καταλογιστεί ποσό περίπου 378.000 ευρώ ως αδήλωτη προσαύξηση περιουσίας για τη χρήση 2010, λόγω εμβασμάτων στο εξωτερικό. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών είχε απορρίψει την προσφυγή της, θεωρώντας νόμιμη τη φορολόγηση κατά το έτος αποστολής του εμβάσματος, παρότι είχε δεχθεί ότι ο σχετικός λογαριασμός είχε τροφοδοτηθεί με 359.975 δολάρια τον Δεκέμβριο του 2009, δηλαδή σε προηγούμενη χρήση. Το ΣτΕ αναίρεσε την απόφαση, κρίνοντας ότι το κρίσιμο σημείο δεν ήταν η αποστολή του εμβάσματος το 2010, αλλά η αρχική είσοδος του ποσού στην περιουσία της φορολογουμένης.

Επομένως, με βάση την απόφαση του ΣτΕ, η ΑΑΔΕ μπορεί να ελέγχει την πραγματική προέλευση των χρημάτων, αλλά δεν μπορεί να θεωρεί νέα προσαύξηση περιουσίας την μεταγενέστερη κυκλοφορία κεφαλαίων που είχαν ήδη αποκτηθεί. Η φορολογική υποχρέωση, όπως και η παραγραφή, συνδέεται με τον χρόνο εισόδου του ποσού στην περιουσία και όχι με τον χρόνο που ο φορολογούμενος αποφασίζει να το μετακινήσει ή να το αξιοποιήσει.