«Να μη μείνουν οι τουριστικές επιχειρήσεις χωρίς δυνατότητα λειτουργίας λόγω καθυστερήσεων στις παραχωρήσεις αιγιαλού»

Η επιστολή αναδεικνύει τα σοβαρά πρακτικά προβλήματα που έχουν προκύψει στην εφαρμογή του Ν. 5092/2024, ως προς τις παραχωρήσεις αιγιαλού και παραλίας σε τουριστικές επιχειρήσεις, μετά τη μεταφορά της σχετικής διαδικασίας στις Κτηματικές Υπηρεσίες του Δημοσίου.

Το ζήτημα αφορά άμεσα επιχειρήσεις του τουρισμού στο Ηράκλειο και στην Κρήτη, οι οποίες έχουν υποβάλει αιτήσεις για παραχώρηση αιγιαλού ή παραλίας, προκειμένου να μπορέσουν να αναπτύξουν νόμιμα τραπεζοκαθίσματα, ομπρέλες ή ξαπλώστρες, στο πλαίσιο της λειτουργίας τους.

Με την τουριστική περίοδο ήδη σε εξέλιξη, οι καθυστερήσεις στην εξέταση των αιτήσεων δημιουργούν εύλογη ανησυχία στην τοπική επιχειρηματική κοινότητα.

Δεν πρόκειται για άρνηση εφαρμογής των κανόνων.

Πρόκειται για την ανάγκη να μπορέσει η Διοίκηση να εφαρμόσει το νέο πλαίσιο με τρόπο λειτουργικό, έγκαιρο και δίκαιο, χωρίς να βρεθούν επιχειρήσεις σε αδιέξοδο για λόγους που δεν οφείλονται σε δική τους υπαιτιότητα.

Το πρόβλημα στην πράξη

Όπως επισημαίνει η Ένωση «Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ» στην επιστολή της, η διαδικασία παραχώρησης αιγιαλού μεταφέρθηκε φέτος από τους Δήμους στις κατά τόπους Κτηματικές Υπηρεσίες του Δημοσίου. Η αρχική προθεσμία υποβολής αιτήσεων ήταν η 30ή Απριλίου 2026, ενώ στη συνέχεια δόθηκε παράταση έως τις 30 Μαΐου 2026.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε η Ένωση από την Κτηματική Υπηρεσία, μόνο το γραφείο Ηρακλείου έχει να διαχειριστεί περίπου 500 αιτήσεις, ενώ η διαδικασία υποβολής δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Την ίδια στιγμή, το προσωπικό των υπηρεσιών είναι περιορισμένο και ο έλεγχος των φακέλων είναι σύνθετος και χρονοβόρος.

Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλές αιτήσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα, χωρίς οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις να γνωρίζουν πότε θα ολοκληρωθεί ο έλεγχος και πότε θα υπογραφούν οι σχετικές συμβάσεις παραχώρησης.

Η κρίσιμη δυσκολία για τις επιχειρήσεις

Με βάση το ισχύον πλαίσιο, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να κάνουν χρήση της έκτασης που έχουν αιτηθεί να μισθώσουν πριν από την υπογραφή της σχετικής σύμβασης. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και αν έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα και κανονικά τον φάκελό τους, δεν μπορούν να λειτουργήσουν πλήρως μέχρι να ολοκληρωθεί η διοικητική διαδικασία.

Σε μια περιοχή όπως το Ηράκλειο, όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας, η καθυστέρηση αυτή μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.

Ξενοδοχεία, τουριστικά καταλύματα και επιχειρήσεις που βρίσκονται μπροστά σε αιγιαλό ή παραλία κινδυνεύουν να στερηθούν κρίσιμες υπηρεσίες προς τους επισκέπτες τους ακριβώς στην έναρξη της τουριστικής περιόδου.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή της Ένωσης: «Με την τουριστική περίοδο να έχει αρχίσει και τους ελέγχους να προχωρούν αργά, λόγω του σύνθετου χαρακτήρα τους, ελλοχεύει ο κίνδυνος να μην έχουν ολοκληρωθεί οι παραχωρήσεις αιγιαλού/παραλιών ακόμα και μέσα στον Ιούνιο».

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο λόγω των προβλεπόμενων διοικητικών κυρώσεων σε περίπτωση αυθαίρετης χρήσης χώρου, καθώς οι επιχειρήσεις που δεν έχουν λάβει ακόμη σύμβαση βρίσκονται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να μη λειτουργήσουν πλήρως, είτε να διακινδυνεύσουν βαριά πρόστιμα και αποκλεισμούς.

Ανάγκη για άμεση και πρακτική λύση

Με την Αναφορά του, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά να εξεταστούν τα ζητήματα που θέτει η Ένωση «Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ» και να αναληφθούν οι κατάλληλες πρωτοβουλίες από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Το βασικό αίτημα που μεταφέρεται μέσω της επιστολής είναι να υπάρξει πρόβλεψη ώστε, όταν μια επιχείρηση έχει καταθέσει πλήρη φάκελο και δεν υφίσταται λόγος αποκλεισμού της από τη διαδικασία, να μπορεί προσωρινά να κάνει χρήση της αιτούμενης έκτασης μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου και την υπογραφή της σύμβασης.

Η πρόταση αυτή δεν αναιρεί την ανάγκη ελέγχου. Αντιθέτως, επιχειρεί να καλύψει το κενό που δημιουργείται ανάμεσα στην κατάθεση του φακέλου και στην ολοκλήρωση της διοικητικής διαδικασίας, ώστε να μη μετατραπεί μια υπηρεσιακή καθυστέρηση σε οικονομική ζημία για τις επιχειρήσεις.

Ο στόχος είναι να προστατευτεί η νομιμότητα, αλλά και να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις που ενεργούν έγκαιρα και καλόπιστα δεν θα βρεθούν χωρίς δυνατότητα λειτουργίας.

Το ζήτημα των κυρώσεων

Στην επιστολή της, η Ένωση θέτει και ένα δεύτερο σημαντικό ζήτημα: το αυστηρό πλαίσιο διοικητικών μέτρων και αποκλεισμών που προβλέπει ο Ν. 5092/2024.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τις προβλέψεις περί πενταετούς ή δεκαετούς αποκλεισμού από τη διαδικασία παραχώρησης, καθώς για τουριστικά καταλύματα που συνδέουν τη λειτουργία τους με την πρόσβαση στον αιγιαλό, μια τέτοια κύρωση μπορεί να έχει ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες. Όπως σημειώνει η Ένωση, ακόμη και μια παράβαση που δεν είναι κατ’ ανάγκη σημαντική μπορεί, στην πράξη, να οδηγήσει μια επιχείρηση σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.

Εξίσου αναγκαίο, όμως, είναι το διοικητικό πλαίσιο να εφαρμόζεται με τρόπο που δεν δημιουργεί υπέρμετρες συνέπειες για επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα, απασχολούν εργαζομένους και στηρίζουν την τοπική οικονομία.

Η σημασία για τον τουρισμό του Ηρακλείου

Η Κρήτη και ειδικά το Ηράκλειο υποδέχονται κάθε χρόνο εκατομμύρια επισκέπτες. Η ομαλή λειτουργία των τουριστικών επιχειρήσεων δεν είναι μόνο ζήτημα ιδιωτικού συμφέροντος. Είναι ζήτημα τοπικής οικονομίας, απασχόλησης και συνολικής τουριστικής εικόνας.

Γι’ αυτό και η παρέμβαση που ζητείται πρέπει να είναι άμεση, ρεαλιστική και εφαρμόσιμη.

Η παρέμβαση Αυγενάκη

Ο Λευτέρης Αυγενάκης, καταθέτοντας την Αναφορά στη Βουλή, ζητά από τον αρμόδιο Υπουργό να εξετάσει τα ζητήματα που αναδεικνύονται στην επιστολή της Ένωσης «Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ» και να υπάρξουν οι απαραίτητες πρωτοβουλίες ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.

Η παρέμβαση εστιάζει σε δύο βασικά σημεία:

1. Στην ανάγκη προσωρινής δυνατότητας χρήσης των αιτούμενων εκτάσεων, εφόσον έχει κατατεθεί φάκελος και δεν υπάρχει λόγος αποκλεισμού, μέχρι την ολοκλήρωση του διοικητικού ελέγχου.
2. Στην επανεξέταση του αυστηρού πλαισίου κυρώσεων, ώστε να διασφαλίζεται η αναλογικότητα και να αποφεύγονται υπέρμετρες συνέπειες για τις επιχειρήσεις.

Το ζητούμενο είναι να υπάρξει μια ισορροπημένη λύση.

Να προστατευθεί ο αιγιαλός και η δημόσια περιουσία.

Να τηρηθούν οι κανόνες.

Αλλά και να μη βρεθούν τουριστικές επιχειρήσεις αντιμέτωπες με αδυναμία λειτουργίας εν μέσω της σεζόν, λόγω καθυστερήσεων που οφείλονται στον όγκο των αιτήσεων και στις αντικειμενικές δυσκολίες των αρμόδιων υπηρεσιών.

Η τουριστική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται σαφείς κανόνες, έγκαιρες αποφάσεις και πρακτικές λύσεις.

Αυτό ακριβώς αναδεικνύει η Αναφορά του Λευτέρη Αυγενάκη: την ανάγκη να λειτουργήσει το νέο πλαίσιο με τρόπο αποτελεσματικό, δίκαιο και συμβατό με τις πραγματικές ανάγκες της τουριστικής οικονομίας.