Πότε κινδυνεύει με κατάσχεση από το δημόσιο η σύνταξη που κατατίθεται σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό και ποιο είναι το ύψος του ποσού στο οποίο γίνεται η κατάσχεση
Με το άρθρο 4 του νόμου 5638/1932 «περί καταθέσεως εις κοινόν λογαριασμόν», τον οποίο εφαρμόζουν οι τράπεζες, σε περίπτωση κατάσχεσης κοινού λογαριασμού, τεκμαίρεται αμάχητα έναντι του κατασχόντος ότι η κατάθεση ανήκει σε όλους τους δικαιούχους κατ’ ίσα μέρη και επομένως η κατάσχεση εκτείνεται μόνο στο μερίδιο που ανήκει στον καθού η κατάσχεση και όχι σε όλο το λογαριασμό
Στην περίπτωση κοινού τραπεζικού λογαριασμού, το ακατάσχετο του λογαριασμού των 1250 ευρώ μηνιαίως πρέπει να δηλωθεί από όλους τους συνδικαιούχους, αλλιώς το ποσό της κατάθεσης δεν προστατεύεται και μπορεί να κατασχεθεί από το Δημόσιο
Σχετικά: Τι ισχύει για το ακατάσχετο, έναντι του Ελληνικού Δημοσίου, του κοινού τραπεζικού λογαριασμού και πως δηλώνεται
ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΗΛΕΙΑΣ
ΕΦΕΣΗ – ΤΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Αριθμός Απόφασης 228/2021
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΗΛΕΙΑΣ
Επιβολή αναγκαστικής κατάσχεσης εις χείρας τραπεζικής εταιρίας ως τρίτης για χρηματικές οφειλές από ληξιπρόθεσμα χρέη σε φορέα κοινωνικής ασφάλισης. Κατάθεση σε μηνιαία βάση σύνταξης της οφειλέτριας από τον ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ. Ανακοπή κατά κατάσχεσης εις χείρας τρίτου μηνιαίων συντάξεων που κατατίθενται σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Εν μέρει ανακριβής δήλωση της καθής η ανακοπή ως τρίτης. Απόρριψη ισχυρισμού περί ακατασχέτου. Εξαιρούνται της κατασχέσεως εις χείρας τρίτων οι απαιτήσεις από συντάξεις και όταν η καταβολή του ποσού γίνεται με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό του οφειλέτη σε πιστωτικό ίδρυμα, εφόσον το ποσό αυτών μηνιαίως είναι μικρότερο από χίλια ευρώ (1.000,00 €), σε περίπτωση δε που ο οφειλέτης του Δημοσίου λαμβάνει σύνταξη, για την επιβολή της κατάσχεσης λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό αυτών.
Σχετικά: Κατάσχεση σύνταξης. Μέχρι ποιο ποσό γίνεται νόμιμα
Απόσπασμα
[ . . . ]
Με το άρθρο 4 του Ν. 5638/1932, περί καταθέσεως σε κοινό λογαριασμό, ορίζεται ότι «Κατάσχεσις της καταθέσεως επιτρέπεται, έναντι όμως των κατασχόντων αυτή τεκμαίρεται αμαχήτως, ότι ανήκει εις πάντας τους δικαιούχους….». Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 1 του ιδίου νόμου, προκύπτει ότι με την κατάθεση των χρημάτων στο όνομα περισσοτέρων δικαιούχων δημιουργείται ενεργητική εις ολόκληρον ενοχή κατά την έννοια του άρθρου 489 ΑΚ, δηλαδή καθένας από τους δικαιούχους έχει δικαίωμα να αναλάβει ολόκληρο το ποσό της κατάθεσης χωρίς τη σύμπραξη των λοιπών και η τράπεζα έχει υποχρέωση να καταβάλει το ποσό αυτό σε πρώτη ζήτηση.
Όμως σε περίπτωση κατάσχεσης κατάθεσης κοινού λογαριασμού εκ μέρους του δανειστή ενός από τους δικαιούχους, ο δανειστής αυτός δεν δικαιούται να κατάσχει το σύνολο της κατάθεσης, αφού κατά αμάχητο τεκμήριο αυτή ανήκει σε όλους τους δικαιούχους κατ` ίσα μέρη, αλλά μόνο το μέρος της κατάθεσης που αναλογεί στον οφειλέτη του καταθέτη. Έτσι η κατάθεση κατά το υπόλοιπο μέρος που αναλογεί στους λοιπούς δικαιούχους παραμένει απρόσβλητη από τον δανειστή του ενός, καθιερώνεται δηλαδή με την παραπάνω διάταξη του άρθρου 4 ειδική περίπτωση ακατάσχετου (ΑΠ 825/2018, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 785/1999, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, ΕφΛαμ 41/2016, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, ΜΠΑθ 6012/2013, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ).
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 31 παρ. 1 περ.ε του ΚΕΔΕ, όπως τροποποιήθηκε με την παρ.8α της υποπαρ. Δ1 του άρθρου 2 του Ν.4336/2015 (ΦΕΚ Α 94/14.8.2015), εξαιρούνται της κατασχέσεως εις χείρας τρίτου οι απαιτήσεις από μισθούς, συντάξεις και κάθε είδους ασφαλιστικά βοηθήματα που καταβάλλονται περιοδικά, εφόσον το ποσό αυτών μηνιαίως, αφαιρουμένων των υποχρεωτικών εισφορών, είναι μικρότερο από χίλια (1.000 ) ευρώ, στις περιπτώσεις δε που υπερβαίνει το ποσό αυτό επιτρέπεται η κατάσχεση για τα χρέη προς το Δημόσιο επί του 1/2 του υπερβάλλοντος ποσού των χιλίων (1.000) ευρώ και μέχρι του ποσού των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ, ενώ για ποσά άνω των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ επιτρέπεται η κατάσχεση επί του συνόλου του υπερβάλλοντος ποσού των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.
Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται στις κατασχέσεις που επιβάλλονται μετά την έναρξη ισχύος της ( από 19.8.2015), ανεξαρτήτως του χρόνου γένεσης των απαιτήσεων του Δημοσίου, καθώς και στις ήδη επιβληθείσες ενεργείς κατασχέσεις για τις απαιτήσεις του οφειλέτη έναντι του τρίτου, που γεννώνται από την έναρξη ισχύος του.
Σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 31 του ΚΕΔΕ, όπως είχε αντικατασταθεί με την παρ.8β της υποπαρ. Δ.1 του άρθρου 2 Ν. 4336/2015, αντικαταστάθηκε ως άνω με την παρ.6 του άρθρου 11 Ν.4484/2017, ΦΕΚ Α 110/1.8.2017, καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα σε ατομικό ή κοινό λογαριασμό ή τοποθετήσεις σε λογαριασμό πληρωμών στα εγκαταστημένα στη χώρα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος και ιδρύματα πληρωμών είναι ακατάσχετες μέχρι του ποσού των χιλίων διακοσίων πενήντα (1.250) ευρώ μηνιαίως για κάθε φυσικό πρόσωπο και σε ένα μόνο ίδρυμα.
Η εξασφάλιση του ανωτέρω ακατάσχετου προϋποθέτει δήλωση του καταθέτη προς ένα εκ των πιστωτικών ιδρυμάτων, με την οποία προσδιορίζεται ο συγκεκριμένος λογαριασμός, για τον οποίο θα ισχύει το ακατάσχετο (άρθρο 31 παρ. 2 ΚΕΔΕ). Στο άρθρο 982 παρ. 3 ΚΠολΔ προβλέπεται ότι το ακατάσχετο των μισθών, συντάξεων ή ασφαλιστικών παροχών ισχύει και όταν η καταβολή του ποσού γίνεται απευθείας σε τραπεζικό λογαριασμό.
Το ακατάσχετο, ωστόσο, αυτό ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι ο λογαριασμός παρουσιάζει υπόλοιπο, που δεν υπερβαίνει, κατά το χρονικό διάστημα από την επιβολή της κατασχέσεως έως την επόμενη ημέρα της καταβολής, το ποσό της εξαιρούμενης από την κατάσχεση απαιτήσεως (982 παρ. 3 εδ. β’).