Σάκης Αρναούτογλου προς Κομισιόν: «Να προστατευθούν τα νησιά από υπερτουρισμό και άναρχες επενδύσεις με Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση»
Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου κατέθεσε ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη χρήση ευρωπαϊκών πόρων σε νησιωτικές περιοχές, ζητώντας σαφείς απαντήσεις για την τήρηση της αρχής «Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης» (DNSH) και την ουσιαστική εφαρμογή της αρχής της νησιωτικότητας στις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην ερώτησή του, ο κ. Αρναούτογλου υπενθυμίζει ότι το άρθρο 174 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ειδική μέριμνα για τις νησιωτικές περιοχές, λόγω των μόνιμων γεωγραφικών και αναπτυξιακών τους μειονεκτημάτων. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί καθιστούν υποχρεωτική την αρχή της «Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης» για όλες τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από ενωσιακούς πόρους, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Ο ευρωβουλευτής επισημαίνει ότι σε αρκετές Ελληνικές νησιωτικές περιοχές προωθούνται μεγάλες τουριστικές επενδύσεις, οι οποίες συχνά υπερβαίνουν τη φέρουσα ικανότητα των νησιών, ασκούν πίεση στους υδάτινους πόρους, εντείνουν φαινόμενα υπερτουρισμού και επιβαρύνουν το φυσικό περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα. Επιπλέον, αναδεικνύει το ζήτημα της λειψυδρίας, που αντιμετωπίζεται συχνά με ενεργοβόρες μονάδες αφαλάτωσης, καθώς και τη χωροθέτηση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας βιομηχανικής κλίμακας σε ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα χωρίς ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Με την παρέμβασή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο κ. Αρναούτογλου ζητά:
Να διευκρινιστεί πώς διασφαλίζεται στην πράξη η εφαρμογή της αρχής DNSH σε επενδύσεις που υλοποιούνται σε νησιωτικές περιοχές.
Να αποσαφηνιστεί αν η χρηματοδότηση μεγάλων τουριστικών επενδύσεων σε νησιά που έχουν ήδη υπερβεί τη φέρουσα ικανότητά τους συμβαδίζει με τους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Να εξεταστεί η ενίσχυση του ελέγχου εφαρμογής της αρχής της νησιωτικότητας κατά την έγκριση και υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων έργων.
Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ υπογραμμίζει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών δεν μπορεί να εξαντλείται σε μεγάλες επενδύσεις χωρίς περιβαλλοντικό και κοινωνικό σχεδιασμό, αλλά απαιτεί ισορροπία μεταξύ οικονομικής δραστηριότητας, προστασίας του φυσικού πλούτου και ποιότητας ζωής των τοπικών κοινωνιών.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Θέμα: Χρήση ευρωπαϊκών πόρων σε νησιωτικές περιοχές και τήρηση της αρχής Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης
Το άρθρο 174 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλει στην Ένωση να λαμβάνει ιδιαίτερη μέριμνα για τις νησιωτικές περιοχές λόγω των μόνιμων γεωγραφικών τους μειονεκτημάτων. Παράλληλα, οι Κανονισμοί (ΕΕ) 2019/2088 και 2020/852 καθιστούν υποχρεωτική την αρχή της «Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης» (DNSH) για επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από ενωσιακούς πόρους, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Στην Ελλάδα, ιδίως σε νησιωτικές περιοχές, υλοποιούνται μεγάλες τουριστικές επενδύσεις που χαρακτηρίζονται ως «Στρατηγικές», οι οποίες υπερβαίνουν τη φέρουσα ικανότητα των νησιών, επιβαρύνουν κρίσιμους υδάτινους πόρους, εντείνουν φαινόμενα υπερτουρισμού και οδηγούν σε σοβαρή υποβάθμιση του τοπίου και της βιοποικιλότητας. Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας γίνεται συχνά με ενεργοβόρες αφαλατώσεις που βασίζονται σε ρυπογόνες ενεργειακές πηγές. Παράλληλα, προωθείται η χωροθέτηση βιομηχανικής κλίμακας ΑΠΕ σε νησιά με περιορισμένο χώρο και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς ολοκληρωμένο υπερκείμενο χωρικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό και χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, δημιουργώντας σωρευτικές επιπτώσεις που θέτουν εν αμφιβόλω την τήρηση της αρχής DNSH.
Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Πώς διασφαλίζει την ουσιαστική εφαρμογή της αρχής DNSH σε επενδύσεις που υλοποιούνται σε νησιωτικές περιοχές;
2. Θεωρεί ότι η χρηματοδότηση μεγάλων τουριστικών επενδύσεων σε νησιά που έχουν υπερβεί τη φέρουσα ικανότητά τους συνάδει με τους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους της Ένωσης;
3. Προτίθεται να ενισχύσει τον έλεγχο εφαρμογής της αρχής της νησιωτικότητας κατά την έγκριση και υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων έργων;