Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου
Η Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου καθιερώθηκε με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης κατά του Καρκίνου (UICC), που εκπροσωπεί 800 οργανώσεις σε 155 χώρες του κόσμου.
Με τη λέξη «καρκίνος» χαρακτηρίζουμε ένα σύμπλεγμα νόσων που σχετίζονται με τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό και την ανοργάνωτη ανάπτυξη των προσβεβλημένων κυττάρων.
20 εκατομμύρια άτομα διαγιγνώσκονται ετησίως με τη νόσο
Ο καρκίνος αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Όπως τονίζουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Μιχάλης Λιόντος (Επίκουρος Καθηγητής Ογκολογίας), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας -Προληπτικής Ιατρικής), Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος - Ογκολόγος), Μαγδαληνή Μήγκου (Επιμελήτρια Παθολόγος - Ογκολόγος ΕΣΥ) και Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής - Ογκολογίας - Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής), υπολογίζεται ότι περίπου 20 εκατομμύρια άτομα διαγιγνώσκονται ετησίως με τη νόσο ενώ διαπιστώνονται και περίπου 9,5 εκατομμύρια θάνατοι.
Με βάση την πρόσφατη δημοσίευση των επιδημιολογικών δεδομένων για τον καρκίνο στις ΗΠΑ, οι εξελίξεις στην Ογκολογία έχουν μειώσει τη θνητότητα της νόσου κατά 34% αποτρέποντας αυτό το διάστημα περίπου 4,5 εκατομμύρια θανάτους. Ωστόσο, η επίπτωση της νόσου συνεχίζει και αυξάνει για μια σειρά από καρκίνους ιδίως σε γυναίκες μέσης ηλικίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η επίπτωση της νόσου είναι κατά 81% υψηλότερη σε γυναίκες ως 50 ετών σε σχέση με τους άνδρες της ίδιας ηλικιακής ομάδας, ενώ πλέον, ο καρκίνος είναι συχνότερος στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες και στην ηλικιακή ομάδα 50-64 ετών.
Η σημασία της πρόληψης
Η πρόληψη του καρκίνου είναι κομβικής σημασίας για τον περιορισμό της επίπτωσης και της θνητότητας της νόσου. Περίπου το 30% των περιπτώσεων καρκίνου μπορούν να προληφθούν μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής και τη διενέργεια προληπτικών εξετάσεων. Συνήθειες όπως η διακοπή του καπνίσματος, η υγιεινή διατροφή, η σωματική άσκηση και η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου. Επιπλέον, η πρόσβαση σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση και βελτίωση των αποτελεσμάτων της θεραπείας.
Τέτοια προγράμματα είναι πλέον διαθέσιμα στην Ευρώπη για μια σειρά νεοπλασμάτων και οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνουν:
Τη διενέργεια μαστογραφίας κάθε δύο χρόνια για τις γυναίκες ηλικίας 50 ως 69 ετών ενώ επιπλέον προτείνεται η επέκταση του ελέγχου στις γυναίκες 45 ως 74 ετών
Τον έλεγχο για παρουσία DNA του ιού του ανθρώπινου θηλώματος (HPV) ως μέσο προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας που θα πρέπει να επαναλαμβάνεται ανά 5 έτη για όλες τις γυναίκες ηλικίας 30 ως 65 ετών.
Τον ποσοτικό ανοσοχημικό έλεγχο των κοπράνων για παρουσία αιμοσφαιρίνης για όλα τα άτομα ηλικίας 50 ως 74 ετών ως αρχική μέθοδο ελέγχου για τον καρκίνο παχέος εντέρου και την παραπομπή όσων έχουν θετική δοκιμασία σε διενέργεια κολονοσκόπησης.
Επιπλέον, προτείνεται από διάφορες επιστημονικές οργανώσεις και διερευνάται και στην Ευρώπη η εφαρμογή του προσυμπτωματικού ελέγχου:
για τον καρκίνο του πνεύμονα με τη διενέργεια ετησίως χαμηλής δόσης αξονικής θώρακος για όλους τους καπνιστές ή όσους έχουν διακόψει το κάπνισμα για λιγότερο από 15 έτη και έχουν ηλικία 50 ως 80 ετών.
Για τον καρκίνο του προστάτη με τη χρήση της μέτρησης του PSA σε συνδυασμό με μαγνητική τομογραφία προστάτη.