Ενώ το πλαστικό είναι κάτι που δεν θα τρώγατε οικειοθελώς, η αλήθεια είναι ότι τα μικροπλαστικά (πλαστικά σωματίδια μικρότερα από πέντε χιλιοστά σε μέγεθος) και τα νανοπλαστικά (τα οποία είναι τόσο μικρά ή μικρότερα από ένα κομμάτι σκόνης) βρίσκονται σε πολλά τρόφιμα. Όμως, ενώ μπορεί να είναι δύσκολο να τα αποφύγουμε, ορισμένα τρόφιμα είναι πιο επικίνδυνα από άλλα. Δείτε τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε την πρόσληψη μικροπλαστικών.
Ποιες τροφές περιέχουν τα περισσότερα μικροπλαστικά
Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να γνωρίζετε ότι τα πλαστικά μπουκάλια νερού, καθώς και άλλοι τύποι πλαστικών συσκευασιών και ειδών κουζίνας, είναι από τους μεγαλύτερους ενόχους για την έκθεση σε μικροπλαστικά. (Επίσης στη λίστα είναι ο αέρας που αναπνέουμε, τα ρούχα που φοράμε και τα προϊόντα προσωπικής περιποίησης που χρησιμοποιούμε, για να αναφέρουμε μόνο μερικά.) Αλλά αυτό που ίσως δεν γνωρίζετε είναι ότι ένας αυξανόμενος όγκος ερευνών αποκαλύπτει ότι μια ποικιλία τροφίμων και ποτών —μερικά από τα οποία πιθανώς καταναλώνετε καθημερινά— περιέχουν περισσότερο πλαστικό από όσο φαντάζεστε.
Αρχικά, τα μικροπλαστικά είναι άφθονα στα θαλασσινά, κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη δεδομένης της τεράστιας ποσότητας πλαστικής ρύπανσης στους ωκεανούς. Πιο συγκεκριμένα μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2024 διαπίστωσε ότι οι ενήλικες μπορεί να προσλαμβάνουν κατά μέσο όρο 11.000 μικροπλαστικά σωματίδια ετησίως μόνο από πηγές πρωτεΐνης, με τη μέγιστη έκθεση από αυτό το μακροθρεπτικό συστατικό να εκτοξεύεται στα 3,8 εκατομμύρια μικροπλαστικά τον χρόνο.
Μια άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2024 διαπίστωσε ότι τα φακελάκια τσαγιού από τα συνθετικά υλικά νάιλον και πολυπροπυλένιο απελευθέρωσαν περισσότερα μικροπλαστικά και νανοπλαστικά από αυτά που αποτελούνται από κυτταρίνη με βάση το χαρτί. Τα πλαστικά χρησιμοποιούνται επίσης στην κόλλα που κολλάει τα φακελάκια τσαγιού μεταξύ τους. Επίσης τα μικροπλαστικά στο έδαφος μπορούν να εισέλθουν στα φρούτα και τα ριζώδη λαχανικά. Μέχρι σήμερα, έχουν επίσης εντοπιστεί στο αλάτι, τη ζάχαρη, το μέλι, το γάλα και την μπύρα .
Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι από την έκθεση σε μικροπλαστικά
Τα μικροπλαστικά συσσωρεύονται σε ανθρώπινους ιστούς και όργανα και έχουν την ικανότητα να παρεμβαίνουν σε φυσιολογικές και κυτταρικές διεργασίες και να προκαλούν φλεγμονή (δηλαδή οξειδωτικό στρες). Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα μικροπλαστικά θα μπορούσαν δυνητικά να επηρεάσουν τον εγκέφαλο, το αναπαραγωγικό σύστημα, την ανάπτυξη του εμβρύου και πολλά άλλα. Επιπλέον, ορισμένες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα πλαστικά έχουν συνδεθεί με καρκίνο σε ορισμένες περιπτώσεις.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2024 διαπίστωσε ότι και οι 62 πλακούντες που εξετάστηκαν περιείχαν μικροπλαστικά. Το χημικό φορτίο του σώματος μιας μητέρας μεταβιβάζεται στα παιδιά της μέσω της εγκυμοσύνης και του θηλασμού και οι χημικές ουσίες μπορούν να επηρεάσουν την επιγενετική. Αλλά ούτε οι άνδρες γλιτώνουν, καθώς μικροπλαστικά έχουν επίσης βρεθεί σε δείγματα σπέρματος.
Λοιπόν, πόσο ανησυχητικά είναι τα μικροπλαστικά στο φαγητό σας
Παρόλο που κανένα από αυτά τα πιθανά αποτελέσματα των μελετών δεν φαίνεται είναι καλά νέα για την υγεία και την ευημερία μας, ωστόσο σύμφωνα με τον FDA η παρουσία μικροπλαστικών στο ανθρώπινο σώμα δεν εγγυάται βλάβη , τουλάχιστον με βάση τα μέχρι σήμερα ευρήματα. Επιπλέον, είναι δύσκολο να έχουμε απόλυτη απόδειξη, καθώς οι περισσότερες μελέτες διεξάγονται σε ζώα (συχνά ποντίκια) και τα αποτελέσματα δεν μεταφράζονται απαραίτητα σε ανθρώπους. Επιπλέον σε πολλές από αυτές τις μελέτες όταν συζητάμε την τοξικότητα και τις καρκινογόνες ουσίες, ξεχνάμε να προσελκύουμε την ποσότητα στη συζήτηση. Η χημική ουσία και η δοσολογία είναι σημαντικές όταν μιλάμε για επιδράσεις. Μέχρι τώρα, το επίπεδο τοξικότητας των μικροπλατικών έχει αποδειχθεί ως χαμηλό ή μέτριο, αλλά η ευρεία έκθεση, η έλλειψη ρύθμισης και οι άγνωστες μακροπρόθεσμες συνέπειες αποτελούν λόγους ανησυχίας.
Πώς μπορείτε να αποφύγετε ή να περιορίσετε τα μικροπλαστικά στο φαγητό σας
Όσον αφορά τη διατροφή δεν μπορείτε να αποφύγετε εντελώς τα τρόφιμα που περιέχουν μικροπλαστικά. Επιπλέον, δεν πρόκειται να υποστηρίξω την αποφυγή της πρωτεΐνης πάση θυσία ή να σας πω να αρχίσετε να φοβάστε τα φρούτα και τα λαχανικά. Λαμβανομένων υπόψη όλων των πραγμάτων, το καλύτερο είναι να ακολουθήσετε μια προληπτική προσέγγιση (έναντι του επίμονου φόβου) και να κάνει ό,τι μπορεί ο καθένας για να περιορίσει κάπως την έκθεση σε μικροπλαστικά, τόσο μέσα όσο και έξω από την κουζίνα.
Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι δεν πρόκειται να αφαιρέσετε όλα τα μικροπλαστικά και δεν μπορείτε να αλλάξετε το παρελθόν, αλλά μπορούμε να επικεντρωθούμε σε πιο έξυπνους, πιο βιώσιμους τρόπους χρήσης και μείωσης τους στην καθημερινή μας ζωή. Αυτό περιλαμβάνει την ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης τροφίμων και ποτών που πωλούνται σε πλαστικό, την αποθήκευση των δικών σας σε γυάλινα δοχεία και την αποφυγή πλαστικών σκευών κουζίνας όποτε είναι δυνατόν. Αν δώσετε προτεραιότητα σε αυτά, τότε μπορείτε να μειώσετε σημαντικά την έκθεσή σας στα μικροπλαστικά.
πηγή: jenny.gr